|
|
|
|
|
|
Artikelen |
|
donderdag 5 juli 2007
|
|
De digitale wereld in het A.Z. Heilige Familie
|
H2W in gesprek met Jos van den brande, algemeen directeur Algemeen Ziekenhuis (A.Z.) Heilige Familie
 De zorgsector is flink in beweging. Vraag en aanbod ontwikkelen zich voortdurend. Zorgbehoeften veranderen en de technologie staat niet stil. Een ontwikkeling die het A.Z. Heilige Familie in Rumst (België) niet ontgaan is. Het ziekenhuis steekt daarom veel energie in het optimaliseren van de werkprocessen van de afdeling radiologie. Een optimalisatie waarbij digitalisering een grote rol speelt. H2W Partners België, onder leiding van managing partner Richard Sommer, begeleidt het totale traject.
Het idee
Het A.Z. Heilige Familie werd in 1959 opgericht door de Congregatie van de Gasthuiszusters Augustinessen van Boom. Deze congregatie werd zoals vele Vlaamse en buitenlandse congregaties in het midden van de 19e eeuw gesticht. De gasthuiszusters waren uitsluitend actief in de zorgsector. Pas vanaf het interbellum kreeg het godsgasthuis de functie van een echt ziekenhuis. Vandaag de dag is A.Z. Heilige Familie een dynamisch algemeen regionaal ziekenhuis met 207 erkende bedden exclusief de daghospitalisatie met zo’n 11.700 patiënten.
Een paar jaar geleden begon bij het A.Z. Heilige Familie de gedachte te spelen om geheel digitaal te gaan werken op de afdeling radiologie. De toenemende zorgvraag met betrekking tot beeldvormende diagnostiek vraagt immers om een snel antwoord op medische-diagnostische vraagstellingen. Bovendien wordt van beeldvormende technieken steeds meer gevraagd, zowel kwantitatief als kwalitatief. Om al de processen op de afdeling radiologie te digitaliseren en papierloos te maken, koos het ziekenhuis voor een unieke combinatie van software en systemen; een Digitale Röntgenkamer (DR-kamer) waar gewerkt wordt met direct digitale beelden in plaats van conventionele films of CR, een Radiologie Informatiesysteem (RIS), een Picture Archiving and Communications Systems (PACS) en een systeem voor spraakherkenning. Het PACS regelt de opslag en verspreiding van beelden, terwijl het RIS een systeem is dat elektronisch alle activiteiten op de afdeling radiologie beheert. Bij verslaglegging (protocolleren) van de beelden door de radioloog wordt gebruik gemaakt van spraakherkenning.
Het advies
Het A.Z. Heilige Familie had en heeft grootse plannen rondom de digitalisering van de afdeling radiologie. De uitvoering van deze plannen vergt een gedegen kennis van de zorgmarkt en over de gangbare systemen. Niet verwonderlijk dat het ziekenhuis een paar jaar geleden koos een extern adviseur aan te trekken voor het digitaliseringtraject. Jos van den brande, algemeen directeur van het A.H. Heilige Familie, vertelt: “Destijds bezocht ik een symposium in het Sint Vincentius ziekenhuis in Deinze, waar ik H2W tegen kwam. Ik was onder de indruk van de kennis die zij hadden en hebben van de zorgmarkt en informatisering. Dit kan ook niet anders, want in Nederland is in tegenstelling tot België, het PACS-verhaal al een tiental jaren geleden begonnen.” In 2005 kreeg H2W de opdracht het ziekenhuis in Rumst te begeleiden bij het gehele digitaliseringtraject op de radiologieafdeling, van systeemkeuze tot implementatie. Maar niet alleen de kennis van de zorgmarkt gaf voor de algemeen directeur de doorslag in zee te gaan met een externe partij als H2W. Van den brande: “Wij zijn een relatief klein ziekenhuis waar medewerkers een groot pakket aan taken hebben. Er is wel wat ruimte, maar niet voldoende om het gehele traject zelf te vervolgen. Dat we gekozen hebben voor H2W als externe partij is met name omdat wij geen kennis hadden van Belgische projectmanagement bureaus die al soortgelijke projecten uitvoerden in België. H2W had destijds al ervaring opgedaan in onder andere ziekenhuizen in Kortrijk, Gent en Mechelen.” Het is belangrijk voor Van den brande samen te werken met een projectmanagement organisatie die “open minded” is. “De zorgmarkt is aan verandering onderhevig”, zo vervolgt de algemeen directeur zijn verhaal. “H2W weet bijvoorbeeld precies welke systeemleveranciers op de markt zijn en welke verdere ontwikkelingen er spelen. Het is fijn te weten dat H2W de stand van zaken in de zorgsector correct kan doorgeven. Dat we er niet pas naar een jaar achterkomen of een systeem wel of niet werkt.”
De uitvoering
 Voordat H2W in zicht kwam, beschikte het ziekenhuis over een klassieke afdeling radiologie. “Zonder zelfs CR”, zo meldt Jos van den brande. Conventionele Radiologie (CR) is een fotografische techniek die gebruik maakt van X-stralen en die haar toepassing vindt in de beeldvorming van de beenderen, de longen, het maag- en darmstelsel, de nieren en blaas, het bloedvatenstelsel en de borsten. H2W werd gevraagd het ziekenhuis te begeleiden in heel het transformatietraject, waarbij eerst de juiste keuzes gemaakt moesten worden alvorens tot implementatie van de systemen over te kunnen gaan. “Het unieke aan ons project”, vertelt Van den Brande enthousiast “is dat we eigenlijk met ‘niets’ begonnen zijn. Daar waar anderen zo’n 6 tot 7 jaar gefaseerd aan werken, doen wij in minder dan een jaar tijd. In de meeste ziekenhuizen is, in tegenstelling tot het A.Z. Heilige Familie, al een RIS en/of CR-systeem aanwezig. Wij zijn van de grond af aan begonnen, eerst met het installeren van de DR-röntgenkamer en de CR. Binnenkort volgt het RIS en daarna de spraakherkenning en de opslag in het PACS. We streven ernaar begin november het traject af te ronden.” Als we Van den brande vragen hoe het ziekenhuis het voor elkaar krijgt in zo’n korte tijd alle systemen te implementeren, antwoordt hij glimlachend: “Tsja, dat is een manier van werken. We hebben dit in het verleden ook al eens gedaan. Sommige ziekenhuizen willen voorbereiden, uittesten, weer verder voorbereiden, ‘dubbel lopen’ met systemen enzovoorts. Wij zoeken naar een goed werkend systeem, waarbij de ervaring in andere ziekenhuizen een grote rol speelt. En zijn we overtuigd, dan gaan we er ook voor. Natuurlijk hebben we wel te maken met overgangsproblemen. Daarom vragen we aan de firma die met deze overgang belast is om ‘commitment’. We willen dat ze er vol voor gaan.” Al bij al is het traject een hele opgave. Maar ondanks de hectische periode met verbouwingen en veranderingen in werkwijze zijn de medewerkers van het A.Z. Heilige Familie volgens Van den brande erg enthousiast: “Ons voordeel is wel dat we enigszins laat zijn met digitaliseren. Onze geneesheren en hun medewerkers hebben van collega’s in andere ziekenhuizen inmiddels gehoord hoe het anders kan. Het proces van verandering is dus al voldoende ‘gerijpt’. Medewerkers vragen nu zelf om overschakeling. Men wil graag ‘bij blijven’ in zijn of haar vak.” Bovendien is het RIS van Medavis, dat binnenkort geplaatst wordt in het A.Z. Heilige Familie, het eerste van deze firma in de Benelux. Een enorme uitdaging voor de medewerkers van het ziekenhuis want de vertaling van dit systeem naar de praktijk moet door hen gedaan worden.
De voordelen
In een korte tijd is er veel veranderd in het A.Z. Heilige Familie. De patiënt zal zelf niet veel merken van de geavanceerde techniek op de afdeling radiologie, maar wel van de invoering. Onder andere zullen de wachttijden korter worden. Tot nu toe duurde het bijvoorbeeld minimaal anderhalve minuut voordat de patiënt wist of de foto gelukt was. Nu kan dit binnen 3 seconden nadat de foto gemaakt is en is diezelfde foto daarna direct, wanneer het PACS operationeel is, overal in het ziekenhuis beschikbaar. En terwijl de patiënt dan onderweg is naar de specialist, wordt de laatste hand gelegd aan de foto opdat deze zo optimaal mogelijk beoordeeld kan worden. Nog een voordeel van digitalisering; de beelden zijn niet meer statisch en kunnen bewerkt worden. “En”, zo vult Jos van den Brande aan “het opzoekwerk is veel efficiënter. Platen verdwijnen nogal eens, ze liggen waar ze niet moeten liggen. Met digitalisering krijgen we een behoorlijke reductie van verloren opzoektijd.” Ook het “verlost” zijn van chemicaliën op de afdeling is een groot voordeel ten opzichte van de oude situatie. “We werken niet meer met platen en filmen, alles gaat digitaal. Het enige scheikundige dat we nog uitdelen zijn de Cd-rommetjes”, aldus Van den brande vol trots.
Het A.Z. Heilige Familie heeft zijn entree gemaakt in de wereld van digitalisering. Een grote sprong voorwaarts voor het ziekenhuis. Het klassieke voorbeeld van de arts die een foto beoordeelt voor een lichtbak verdwijnt. Maar wat wel blijft is de zorg en aandacht voor de patiënt “Het ziekenhuis van de toekomst is voor mij de plek waar alle technologie erop gericht is de patiënt correct te helpen in de zorg die hij of zij nodig heeft”, aldus Jos van den brande.
|
|